ABD İle Yeni Bir Gerginlik Ve Döviz Kurları

0

ABD ile aramızda yeni bir gerginlik olursa döviz piyasları nasıl etkilenir? Bu soruya cevap vermek için Mart ayı ve Nisan ayının ilk bölümü kritik öneme sahiptir. Bilindiği gibi geçen yıl Ağustaos ayında Rahip Brunson‘ın Türkiye de tutuklanması yüzünden ABD ile aramızda ciddi bir sıkıntı yaşandı. Bunun sonucunda son yılların en kötü döviz şoklarından birini yaşadık. Daha sonra mahkeme Brunson’ un serbest bırakılmasına karar verdi ve ABD ile sorunlar giderildi, karşılıklı dostluk açıklamaları birbirini izledi. Buna bağlı olarak döviz kurları tedrici olarak sakin bir seyire döndü.

Bugün gelinen noktada ise ABD ile olan dostluk ilişkisi önümüzdeki 1,5 ayda ciddi sınavdan geçecek. Türkiye ile ABD arasında sorun olabilecek hazır duran iki tane çok önemli konu var; birincisi ABD’nin Suriye’ den çekilip çekilmeyeceği konusu. İkincisi ise Türkiye’nin Rusya’ dan S-400 savunma sistemleri satın alması konusu. Bu iki konuda ABD ile önemli uzlaşmazlıklarımız var. Amerika Suriye’den çekilmek istiyor ancak çekilmeden kendi açısından çözülmesi gereken iki tane önemli nokta var; pkk uzantısı olan pyd/ypg terör örgütünün başına birşey gelmesini istemiyor. Bunun için güvenli bölge önerisini Türkiye kabul ediyor ancak, biz bu bölgenin Türkiye kontrolünde olmasını istiyoruz. Fakat ABD bizim önerimiz dışında kendi askerlerinin devriye gezmesi gibi farklı öneriler getiriyor. Bu önerilerin Türkiye açısından pek geçerliliği olmadığından bu konuda bir uzlaşma aranıyor ve bir uzlaşma sağlanmadan Suriye’den çekilmeyecekleri anlaşılıyor.

Diğer önemli bir sorun Rusya’dan hava savunma sistemleri alıyoruz. S-400 ler dünyanın en gelişmiş en iyi performans gösteren hava savunma sistemleri olarak biliniyor. Sadece ABD değil Nato da bu sistemin alınmasını istemiyor. Bu konuda eğer Türkiye bu silahları aktive ederse yaptırım uygulayacaklarını açıkça söylüyorlar. Türkiye bu krizden çıkmak için Amerikan yapımı patriotları da almayı teklif ediyor, ama ABD S-400 alan ülkeye patriot satmayacağını hatta F-35 savaş uçaklarını da vermeyeceklerini belirtiyorlar. S-400 alımından vazgeçmezsek yaptırımların geleceği konusunda Pentagon sözcüsü yaptırım geleceği konusunda uyarıyor.

Bu sorunlar makul sürelerde çözümlenemez ise Türkiye’ye gelebilecek yaptırımlar neler olabilir. Hem güvenli bölge konusında hem S-400 konularında uzlaşılmazsa halen İran yaptırımları devam ederken Türkiye’ye petrol konusunda istisna sağlanmıştı bu istisna ortadan kaldırılır. Amerikan hukuku açısından Halk Bankası davasının kapanmadığını, bir bu konuda bir hazine raporunun hazır beklediğini biliyoruz. Eger isterlerse Halk Bankası ya da başka bir Türk bankasına ceza da kesebilirler. Bahsedilen bu ceza ve yaptırımların gündemde tutulması Finansal piyasaları önemli derecede tedirgin ediyor. Tedirginlik ve kırılganlığın etkilerini geçen yıl Ağustos ayında döviz şoku olarak gördük. Geçen yıl olduğu gibi yabancı finans kurumları kredi yenilemelerinde teredddüt gösterebilirler bu tereddüt doğrudan döviz fiyatlarına yansır. Sonuç olarak bu sorunların çözülmesi zaman alursa bu durum Türkiye ekonomisine çok ağır maliyetler bindirecektir.

Ortaya şöyle bir çözüm çıkabilir S-400’ler alınır ama kullanılmadan muhafaza edilir. Bunların yerine patriotlar alınır ve kullanılır. Böylece yaptırım tehdidi aşılır. Ama nerden bakarsak bakalım ABD ile aramızdaki Suriye sorunu ve S-400 sorunu çözülmeden döviz kuru sakinleşmez.

Bir yorum bırakın