16 Mayıs 1919’dan Bugüne 100 Yıl

0

Doğum günün kutlu olsun Atam

“Ben, 1919 yılı Mayıs ayı içinde Samsun’a çıktığım gün, elimde maddi hiçbir güç yoktu. Yalnız büyük Türk Ulusunun Soyluluğundan doğan ve benim vicdanımı dolduran yüksek ve manevi bir güç vardı. İşte ben bu Ulusal güce, bu Türk Ulusuna güvenerek başladım. Ben Türk ufuklarından bir gün mutlaka bir güneş doğacağına, bunun hararet ve kuvvetinin bizi ısıtacağına o kadar emindim ki bunu adeta gözlerimle görüyordum.”

1919 Yılında Neler Oluyordu?

Birinci Dünya Savaşı (1914-18) sonunda yenilen Osmanlı İmparatorluğu’nun imzaladığı Mondros Ateşkes Antlaşması’nın (30 Ekim 1918) 7 inci maddesine göre, İtilaf devletleri güvenliklerini bahane ederek istedikleri bölgeleri işgal edebileceklerdi.

Bu maddeyi öne sürerek Mondros’un imzalanmasından sadece 13 gün sonra Fransa ve İngiltere İstanbul’a asker çıkarttı. Ama İstanbul’un resmi olarak işgali, 16 Mart 1920 tarihinde ilan edildi gerekçe olarak ise Boğazların ve azıklıkların güvenliği için buna gerek duyulduğu ilan edildi.

İngilizler Çanakkale, Musul, Batum, Antep, Konya, Maraş, Samsun, Bilecik, Merzifon, Urla ve Kars’ı işgal ettiler. İstanbul’un işgali 13 Kasım 1918’den 6 Ekim 1923’e kadar 5 yıl sürdü. Fransızlar ise; Trakya’daki demiryolunun önemli istasyonlarını, Dörtyol, Mersin, Adana ve Afyon istasyonunu işgal ettiler.

Güney Doğu’daki bazı iller önce İngilizler tarafından işgal edildi ancak daha sonra Fransızlara bırakıldı.

İngiliz orduları Maraş, Antep, Urfa, Adana ve civarını işgal etmişti. Musul’daki petrol kaynakları için Fransa ile 15 Eylül 1919’da imzalanan Suriye İtilafnamesi ile Musul İngilizlere, Maraş, Antep ve Urfa civarı Fransızlar bırakıldı ve bu işgal 10 Nisan 1920’ye kadar sürdü.

İtalyanlar ise 28 Mart 1919’dan 5 Temmuz 1921 tarihine kadar Antalya, Kuşadası, Bodrum, Fethiye ve Marmaris’i işgal ettiler. Konya ve Akşehir’e de asker yolladılar.

Mondros Mütarekesi’nin Doğu Anadolu’da 6 vilayetin Ermenilere bırakılacağına ilişkin maddesi Ermenileri harekete geçirdi. Ermeniler kurdukları alaylarla Doğu Anadolu’da yayılmaya ve bölgedeki Türklere zulüm ve baskı yapmaya başladılar.

Fransızlar Ermeni çeteleri ile birlikte Kozan, Osmaniye, Mersin ve Adana’yı işgal ettiler.

Yunanlılar kendilerine vaat edilen Ege Bölgesi’ni ele geçirmek üzere, İngiliz, Amerikan ve Fransız savaş gemilerinin koruması altında, 15 Mayıs 1919’da İzmir’e girdiler ve Ege Bölgesi’ni 9 Eylül 1922’ye kadar işgal etti.

Kurtuluş savaşımızda işgallere karşı ilk silahlı direniş Güneydoğu Anadolu’da Fransızlara karşı başladı. İlk Kuvay-ı Milliye hareketi Batı Anadolu’da Yunanlılara karşı ortaya çıktı.

15 Mayıs 1919 günü İzmir’e çıkarma yapan Yunan birliklerinin İzmir’i işgal etmesi ve Anadolu içlerine ilerlemeye başlaması Kuvay- ı Milliye’ nin doğuşunu ve Milli Mücadele’nin yani Kurtuluş Savaşı’nın başlamasını sağladı.

İşgalci Ülkeler Hangi Şehirlere Girdi?

İngiltere; Musul Urfa Antep Maraş Batum Kars Samsun Merzifon

Fransa; Adana Urfa Antep Maraş Mersin dörtyol

İtalya;  Antalya Kuşadası Fethiye Bodrum Marmaris Konya

Yunanistan;  İzmir

Ve bu şartlar altında Mustafa Kemal ve 18 asker 16 Mayıs 1919 tarihinde öğle üzeri İstanbul Galata Rıhtımın’dan Bandırma Vapuru ile Samsun’a doğru yola çıktı ve bu yola çıkış bir Ulus’un yok oluş sürecini Var oluşun başlangıcına çeviren bir mucizeyi yarattı.

“Türk Milleti için bağımlı yaşamaktansa ölmek daha iyidir” diyen Türk Devletinin kurucusu, Büyük Önder Atatürk 16 Mayıs 1919 tarihinde bir var oluş mücadelesi için İstanbul’dan yola çıktı ve 19 Mayıs 1919 tarihinde Samsun’a varmasıyla başlayan bu mücadele, bir Ulus’un kaderini yeniden yazdırdı.

 

“Milletine bu kadar az zamanda bu ölçüde hizmet edebilen tek devlet adamı Atatürk’tür.”

(Libre Belgique gazetesi, Belçika)

Bir yorum bırakın