Gruba İlişkin Özellikler

0

Grupların bazı ortak özellikleri vardır (yapısal özellikler), gruplar üyeler üzerindeki etkilerini bu özellikler vasıtasıyla gerçekleştirirler, bunlar statüler, roller, normlar iletişim örüntüsü ve sargınlıktır.

“Statü ve pozisyon farklı, pozisyon bir üyenin grup içinde diğer üyelere göre olan yerine, sosyal sistem içindeki konumuna işaret eder. Statü ise bir pozisyona üyeler tarafından atfedilen prestij ve bu pozisyonun grubun hiyerarşisi içindeki durumudur.”

Statüler:

Kazanılmış statü: Bireyin kendi çabası ile geldiği yer statü.

Atfedilen statü: Bir statüye bireyin özellikleri nedeni ile yerleştirilmesi, atanma yoluyla gerçekleşen statü ( patronun oğlu, kızı, eğitimi) ister formel ister arkadaşlık grubu olsun her grupta statü farklılıkları vardır.

Formel gruplarda statü resmi olarak tanımlanmıştır. Sosyal gruplarda belirlenmiş bir statü yoktur ama gözlediğimizde bazı üyelerin daha fazla etkin olduğunu görürüz.

Roller:

Rol: Grupta belirli bir pozisyonu işgal eden bireyin yerine getirmesi beklenen görev ve sorumluluklarına denir.

Beklenen rol: Grup üyelerinin belirli statüleri kişilerden yerine getirmesini bekledikleri beklentileri.

Algılanan rol: Belirli bir statüyü işgal eden bireyin görev ve sorumluluklarının ne olduğunu düşündüğü rol.

Oynanan rol: Belirli statüyü işgal eden kişinin gerçekte ne yaptığı.

Bu üç rol grup üyelerinin kafasında netleştiğinde sorun çıkmaz beklenen rol ile algılanan ve oynanan rol uymadığında rol çatışması yaşanır.

Göreve ilişkin roller: Görevle ilişkilenen roller, ilişki yönelimli roller.

Rol belirsizliği: Belirli bir statüyü işgal eden kişinin görev ve sorumluluklarının ne olduğunun açıkça belirlenmediği durumlardır, kolayca çatışmalara yol açabilir.

Rol çatışması: Bir rolün düzgün biçimde oynanmasının bir diğer rolün engellediği durumlardır. (anne-baba rolü ile iş rolünün çatışması) roller arası çatışma.

Kişi rol çatışması: Kişinin oynaması beklenen rol o kişinin kişiliği değer yargılarıyla uyumlu olmayabilir( dürüst bir kişinin müşteriyi kandıran bir yerde çalışması)

Rol içi çatışma: Bir pozisyonu işgal eden kişinin görevleri hakkında farklı kişilerin farklı beklentileri olması (orta düzey yöneticinin altında çalışanların daha çok tolerans beklerken, üstleri daha sıkı bir yönetim uygulaması isteyebilir).

Normlar:

Grup üyelerinin nasıl davranması gerektiğini belirleyen kurallardır. Normlar grup üyelerinin davranışlarına bir tutarlılık kazandırarak grubun devamına katkıda bulunur.

Sosyal kurallar grup arasındaki etkileşim sonucunda ortaya çıkar. Bir kuralın norm olması için grup üyeleri tarafından benimsenmesi gerekir (futbolcular forma ile çıkmayı benimsiyorlarsa norm) bir kuralın norm olarak benimsenmesi için grup üyelerinin en az yarısından fazlası tarafından benimsenmesi gerektiği düşünülür.

1- Gruplar kendileri açısından önem taşıyan “şeylere” ilişkin norm geliştirir, üyelerin arasındaki ilişkilerle ilgili normlar oluşturur her konuda norm oluşturulmaz.

2-Bazı normlar tüm grup üyeleri tarafından benimsenirken, diğerleri bazı grup üyeleri tarafından benimsenir.

3-Gruplarda bazı normlar tüm üyeler için geçerlidir, bazı normlar bazı kişiler için geçerlidir (işe zamanında gelme patrona geçerli değildir)

4-Grup normları üyelerin uyması gereken kurallardır, bazı normlar ihlal edilebilirlik açısından farklılık gösterir (kırmızı ışıkta durmaya kimse itiraz etmez ama otobanda 120 km hızı herkes kabul etmeyebilir)

Gruplar norm oluşturmanın yanında bu normlara uymama durumunda ceza da uygular (arkadaşlık grubunda dışlanma)

Bazı normlar ihlal edildiğinde grup bir şey demez ama bazı normların ihlaline grup tolerans göstermez.

Sargınlık:

Grup üyelerinin grubu ve diğer grup üyelerini çekici bulma ve grup üyesi olarak kalmaya devam etmeyi isteme derecesi.

Grubun görev çekiciliği, grup üyeleri arasındaki etkileşim sıklığı, grup üyelerinin birbirini ne kadar çekici bulduğu ve grubun başarısı sargınlığa etki eder.

Ayrıca, görevin tehlikeli olması, grubun dışında bir tehditle karşılaşılırsa sargınlık artar

  • sargınlık başarıya yol açabileceği gibi başarıda sargınlığa yol açabilir.
  • sargınlığın grup performansına yapacağı katkı grubun yaptığı göreve göre değişir. (koordinasyon, işbirliği, birbirinin eksiğini tamamlamak, eşgüdüm içinde çalışmak, ilişki içinde olmak.

İletişim Örüntüsü:

Bir grupta hangi üyenin hangi üye ile bilgi alışverişinde bulunacağını belirleyen kurallardır.

 

 

Resim Peggy und Marco Lachmann-Anke tarafından Pixabay‘a yüklendi

Bir yorum bırakın