Guruplarda Karar Verme Süreci

0

Gruplarda değişik görevler üstlenilir bunlardan biri de karar verme sürecidir. Yetkin gruplarda tek bir bireyden daha iyi karar oluşturulur ancak bazen yeterli, donanımlı gruplarda yanlış karar verebilir buna yol açan iki süreç olabilir.

1-Uçlara kayma: Grupların riskli karar almada, tek tek üyelerin ilk baştaki kararlarından daha uç kararlar aldıkları ortaya çıkmış buna uçlara kayma (grup polarizasyonu) deniyor herhangi bir grup üyesinden daha fazlası sonuç olarak ortaya çıkıyor.

Bu olgunun neden kaynaklandığı ile ilgili 2 açıklama var

1.1. Sosyal karşılaştırma: İnsanlar kendi yeteneklerinin, tutumlarının doğru olduğuna dair kanıt yoksa kendi statüsündeki insanlarla karşılaştırarak karar verirler. Önce diğer üyelerin fikirlerini dinliyor, sosyal karşılaştırma yapıyor, diğer grup üyeleri de aynı fikirdeyse kendi fikirlerinin doğru olduğunu görüyor, ondan sonra diğer insanlar üzerinde olumlu izlenim bırakmak için daha uca doğru fikir ortaya atıyor.

1.2.Etkileyici tartışma: İnsanlar toplantıya gitmeden önce kendi fikrinin en uç fikir olduğunu düşünüyor, diğer üyelerin fikirlerinin daha uçta olduğunu gördüğünde onların fikirlerinden etkilenip kendi fikirlerini de artırıyor.

2-Grup düşünü: Sosyal Psikolog Irving Janis tarafından ABD yönetiminin kararlarının fiyasko olması nedeniyle bu kararların alınma sürecini gözden geçirerek grup düşünü kavramı ortaya atılmış. Grup üyelerinin karar verme sürecinde grup bütünlüğü ve birliğinin bozulacağı kaygısı nedeniyle alternatif kararlara, bilgi kaynaklarına başvurmalarını engelleyen bir düşünme biçimi.

Grup bütünlüğünün bozulacağı kaygısı doğru karar verme kaygısının önüne geçtiği durumlarda, grup ardalanı açısından benzer kişilerden oluşması, grubun dışarı kapalı olması, alternatifleri gözden geçirmek için stratejileri olmaması, güçlü bir liderin olması ve acil durumlarda ortaya çıkıyor.

Janis grup düşünün Sargın gruplarda daha çok ortaya çıktığını söylüyor. Örnek/Domuzlar körfezi çıkartması

2.1.Grup düşünün öncülleri (ortam hazırlayan etkenler)

a-yüksek sargınlık

b-üyelerin homojen olması

c-grubun dışardan gelebilecek etki ve fikirlere kapalı olması

d-yönlendirici ve güçlü bir lider

e-alternatif kararların artı ve eksilerini dikkatli bir şekilde değerlendirecek bilgilerden yoksun olma

f-dışardan gelen baskı ve stres

2.2. Grup düşün belirtileri

a- zarar görmezlik yanılgısı; grup yanlış yapmaz, aşırı güven ve aşırı derecede grubu olumlu değerlendirme

b- grubun ahlaki açıdan (etik olarak) doğru olduğuna inanç; savunma mekanizması, mantığa bürünme

c- dış gruba ilişkin kalıp yargılar; belirli bir sosyal gurubun üyelerinin tümünü aynı değerlendirme, farklı fikirlerden kuşku duyma, öz sansürleme

d-oy birliği yanılgısı; gruptaki bir çok kişi karara itiraz etmediği için itirazın olmaması karara destek olarak algılanır.

e-farklı fikirde olanlara baskı uygulamak

f-zorunlu gönül-zihin muhafızlığı; bazı üyelerin diğer üyeleri ikna etme, kafalama çalışması yapması.

2.3.Grup düşünün sonuçları

  • farklı eylem seçeneklerini yeteri derecede değerlendirememe
  • grubun hedeflerini yeterince gözden geçirememe
  • verilen kararın risklerini incelememe
  • konuyla ilgili bilgileri yeterince aramama
  • bilgileri yanlı ve seçici biçimde değerlendirme
  • bir eylem planı oluşturmama

Sosyal Psikolog Irving Janis olumsuz grup düşünü sonuçlarının ortaya çıkmaması için şu önerilerde bulunuyor.

  1. grubun kendi içine kapanmayıp, grup dışındaki kaynaklardan bilgi edinmesi
  2. uyma baskısını ortadan kaldırmak için liderin görüşünü başta söylememesi, üyelerin kendi görüşlerini söylemesi için teşvik edilmesi
  3. grubu parçalara bölüp birbirinden habersiz karar almasını sağlamak
  4. mümkün olan durumda grup dışından kişileri çağırıp görüş almak
  5. grup içinden birinin şeytanın avukatlığına soyunup grup kararını eleştirmesi

 

 

Resim Gerd Altmann tarafından Pixabay‘a yüklendi

Bir yorum bırakın