Yakın İlişkiler ve Sternberg’in Üçgen Aşk Kuramı

0

Her ilişkinin yakın ilişkiler aşamasına evrilmesi söz konusu değildir,  sosyal psikolojide yakın ilişkilerde daha çok evlilik, romantik ilişkiler ve aşk kavramı üzerinde durulmuştur.

Yakın ilişkilerin 3 belirleyici, tanımlayıcı özelliği vardır;

1- Bağlanma duygusu, sevgi, şefkat ve aşk. (olumlu duygular)

2- Psikolojik gereksinimlerin karşılıklı olarak tatmin edilmesi. (ait olma ihtiyacı, bağlanma, onaylanma ihtiyacı, şefkat ihtiyacı…)

3- Karşılıklı bağımlılık, eğer ilişki içindeki iki kişiden bir tanesinin davranışları diğeri için maddi manevi sonuç doğuruyorsa ya da bir kişinin hedefine ulaşması diğer kişinin davranışları tarafından belirleniyorsa o ilişkide karşılıklı bağımlılık vardır. Bu durum tarafların duygusal, ekonomik, ya da etik açıdan birbirine güvenmeleri birbirlerinden sorumlu olmaları anlamına gelir.

Her yakın ilişkinin bu üç unsuru içermesi beklenmemekte. İçi boş evlilik, etik açıdan, maddi açıdan sorumluluk içerebilir ama ilişki sadece günlük faaliyetler üzerindedir her hangi bir duygu boyutu yoktur. Yaz aşkı yoğun biçimde duygu içerir ama onun dışındaki diğer unsurları barındırmaz.

Yakın ilişki örneklerinden birisi de aşk. Sosyal psikologlar aşk ve aşıklar arasındaki ilişkiler üzerine değişik aşk kuramları ve sınıflamaları önermişlerdir.

Bu konuda ilk çalışan Sosyal psikolog Rubin’ dir. Rubin aşk ve sevgiyi birbirinden ayırarak, sevgi ve aşkın birbirlerinden farklı duygular oldularını ve aşk ilişkisinin  yakınlık veya samimiyet, gözetme ve şefkat olmak üzere üç unsuru içerdiğini öne sürmüştür.

Bu konuda çalışma yapan bir diğer psikolog Sternberg’ tir ve üçgen aşk kuramını öne sürmüştür. Sternberg’e göre aşkın 3 bileşeni var ve bunlar yakınlık, tutku ve bağlanım.

                                         Sternberg’in Üçgen Aşk Kuramı ( Triangular Theory of Love)

Yakın İlişkiler;Her ilişkinin yakın ilişkiler aşamasına evrilmesi söz konusu değildir,  sosyal psikolojide yakın ilişkilerde daha çok evlilik, romantik ilişkiler ve aşk kavramı üzerinde durulmuştur.

 

 

Yakınlık boyutu, sevgi şefkat gibi duygular içermekte

Tutku boyutu; aşkın güdüsel boyutu, çekicilik, romantizm, coşku, cinsel duygular gibi özellikler içermekte

Bağlanım ise ilişkiyi sürdürme istekliliğini göstermektedir.

Sternberg bu üç özellik ile kombinasyonlar oluşturarak değişik aşk türleri sınıflamasını öne sürmüştür.

  • Sevgi: İlişkide sadece yakınlık şefkat varsa
  • Delice aşk: Sadece tutku varsa
  • İçi boş aşk:  Sadece bağlanım, ilişkiyi sürdürme istekliliği varsa
  • Romantik aşk:  yakınlık ve tutku varsa
  • Budalaca aşk: Tutku ve bağlanım varsa
  • Arkadaşça aşk: Yakınlık ve bağlanım varsa
  • Mükemmel aşk: yakınlık, tutku ve bağlanım üç ögede varsa
  • Aşık olmama durumu: Aşkın üç ana öğesinin de olmadığı durumları anlatır.  Arkadaşlarımızla ve ailemizle yaşadığımız ilişkiler, içinde aşkın öğelerini barındırmayan ilişkilerdir

 

 

 

 

Resim Jonny Lindner tarafından Pixabay‘a yüklendi

Bir yorum bırakın